Kahramanmaraş’ta Sütçü İmam kimdir, Kurtuluş Savaşı’ndaki rolü nedir? İlin en yüksek dağı Berit (3.014 m), Ceyhan Nehri’nin kaynağı ve Afşin-Elbistan termik santrallerine enerji sağlayan linyit yatakları hakkında pratik bilgiler.
⛰️ YÜZEY ŞEKİLLERİ
Kahramanmaraş ilinde dağlar, toprakların % 59,7’sini kaplar. Platolar kalkerli yapıdadır. Güney platoları Ceyhan Vadisi aracılığıyla Akdeniz iklimine açıktır.
Başlıca Dağlar
- Nurhak Dağları (3.081 m).
- Berit Dağı (3.014 m): İlin en yüksek dağlarından biridir.
- Binboğa Dağları (2.942 m), Engizek Dağı (2.815 m), Ahır Dağı (2.301 m).
Başlıca Ovalar
- Elbistan ve Afşin Ovaları: 1.200 m yükseklikte bir çöküntü alanıdır.
- Kahramanmaraş Ovası: Yüksekliği 800-1.000 m’dir.
💧 AKARSULAR VE GÖLLER
Türkiye’nin önemli akarsularından **Ceyhan Nehri, Kahramanmaraş topraklarında (2.000 m yükseklikte) doğar**. Akdeniz’e dökülen bu akarsu Elbistan Ovası’nı çevreleyen Aksu, Hurma ve Söğütlü Irmakları’yla beslenir.
Baraj Gölleri
Ceyhan Irmağı’nın üzerinde Güvercinlik, Aksu üzerinde Kartalkaya Baraj Gölleri (sulama ve taşkınları önleme amacıyla) kurulmuştur. İlde Nehli ve Azap adlı doğal göller de bulunur.
💰 EKONOMİ VE SANAYİ
Yazlar sıcak, kışlar soğuk geçer. İlin alçak kesimlerinde kara iklimine dönüşmüş Akdeniz iklimi kendini gösterir. Bitki örtüsü, Akdeniz iklimi etkisi altındaki kesimlerde **makiler**, daha yükseklerde **meşe, karaçam, ardıç ormanlarıdır**.
🌱 Tarım ve Hayvancılık
Kahramanmaraş ilinde ekonominin temeli tarımdır. Önemli üretim ürünleri:
- Tahıllar: Buğday (307.811 ton), Arpa.
- Endüstriyel Ürünler: Şeker pancarı (181.580 ton), Pamuk (saf, 21.241 ton).
- Meyveler: Üzüm (88.426 ton).
Hayvancılık, özellikle kuzeydeki dağlık bölgelerde yaşayanların geçim kaynağıdır ve mera hayvancılığına dayanır.
🏭 Sanayi ve Linyit Yatakları
Kahramanmaraş’ın en önemli yer altı kaynaklarını **linyit** oluşturmaktadır. Afşin-Elbistan arasındaki 100 km²’lik bir alanda bulunan bu linyitlerle **termik santralde enerji üretimi** sağlanmaktadır.
- Önemli yer altı kaynaklarından biri de **barittir** (petrol sondaj çamurunda katkı maddesi).
- İmalat sanayii en az gelişmiş olduğu illerden biridir (payı % 6).
📜 TARİH VE KURTULUŞ SAVAŞI
Tarih çağları içinde Maraş, **Hititler’in** egemenliğinde ortaya çıkar (M.Ö. 2000). Bölge sırasıyla Asurlular, Persler, Makedonya, Romalılar ve Bizans’ın egemenliğine geçti. 637 yılında Arap komutanı Halid Bin Velid tarafından ele geçirildi.
Türk Hakimiyeti ve Kurtuluş
- Malazgirt Zaferi’nden sonra I. Süleyman Şah’ın orduları Maraş’ı da aldı.
-
- yüzyılın ikinci yarısında bölgeye yerleşen **Dulkadiroğulları** önceleri Memlûkler’e, sonraları Osmanlılar’a bağlı oldu. Yavuz Sultan Selim 1515’te Maraş’ı Osmanlı İmparatorluğu topraklarına bağladı.
- I. Dünya Savaşı’ndan sonra İngilizler (1919) ve ardından Fransızlar (30 Ekim 1919) şehri işgal etti.
⭐ Sütçü İmam Olayı
Fransızların Ermenileri silahlandırıp halka işkence etmesi üzerine, **Sütçü İmam** adlı bir Maraşlı bir düşman askerini öldürerek **direnişi başlattı**. Çocuklara ve kadınlara varıncaya kadar bütün Maraşlılar silaha sarıldı ve il **11 Şubat 1920’de işgalden kurtuldu**.
🏰 GEZİLİP GÖRÜLECEK YERLERİ
Kahramanmaraş ve çevresinde, Hititler’e, Romalılar’a, Selçuklular’a, Dulkadiroğulları’na ve Osmanlılar’a ait yapılar vardır.
- Maraş Kalesi: İlk yapılışı Hititler dönemindedir.
- Ulucami: Dulkadiroğulları döneminde, 15. yüzyılın sonlarına doğru Alâüddevle Bey tarafından yaptırılmıştır.
- Hatuniye Camisi: 15. yüzyılda Yavuz Sultan Selim’in büyükannesinin adına yaptırılmıştır.
- Kahramanmaraş Müzesi: Özellikle Hitit yapıları bakımından zengindir.
💃 FOLKLOR VE TÜRKÜLER
İlde **halay** türünde oyunlar oynanır. Başlıca oyunlar “Bir evde iki gelin”, “Çamdan sakız akıyor”, “Zeytin halayı” ve “Ağır hava”’dır. “Güzel ne güzel olmuşsun” ve “Kara çadır düzdedir” türküleri ünlüdür.
🎶 YÖREDEN BİR TÜRKÜ
Kara çadır düzdedir,
Top zülüfler yüzdedir.
On iki gelin sevdim,
Gene gönlüm kızdadır.