“Dünyanın en büyük barajları nelerdir, teknik özellikleri nedir? Büyük Dixence, Grand Coulee ve Kariba Barajı’nın yükseklik, uzunluk ve hacim karşılaştırması. Vajont ve Lei gibi yay duvarlı barajların çalışma prensibi ve bu dev yapıların enerji sektöründeki önemi.” Büyük Dixence (İsviçre), Grand Coulee (ABD), Kariba (Afrika) gibi dünyanın en büyük barajlarının teknik özellikleri (yükseklik, hacim, uzunluk). Enerji ve sulama ihtiyacını karşılayan bu devasa yapıların teknik detayları ve yay duvarlı barajların (Vajont, Lei) çalışma prensibi.
🌊 Dünya Barajları: Mühendislik ve Enerji Gücü
Zamanımızın güncel konusu olan enerji sıkıntısı ve suya olan artan ihtiyaç, tüm dünyada büyük çabaları beraberinde getirmektedir. Küçük bir deniz büyüklüğünde ve muhteşem bir görünüşte olan barajlar, bu ihtiyacı karşılamak için modern imkanlarla inşa edilmektedir. Sistem basit bir kurala dayanır: Suyun önüne çekilen dev duvarların arkasında toplanan su, enerji ve su ihtiyacının karşılanacağını müjdeler.
İsviçre’nin Dev Yapısı: Büyük Dixence
İsviçre’de Semplon’dan ulaşılabilen “Büyük Dixence Barajı’nın” ölçüleri:
- “281 metre” yükseklik
- “200 metre” temel kalınlığı
- “700 metre” uzunluk
- Yaklaşık “16 milyon ton” ağırlık
Önemli Barajlar ve Özellikleri
- Grand Coulee (ABD): Columbia Nehri üzerinde. Günümüze kadar inşa edilmiş “en büyük hacimli barajdır”. Muazzam yoğunluktaki duvarı suyun itişini ağırlığıyla karşılar.
- Kariba Barajı (Rhodesia/Zambesi): Boyutları çok büyük olmamakla birlikte, “dünyanın en büyük suni gölünü” meydana getirmesiyle önemlidir. (Göl Alanı: 5000 km2)
- Vajont Barajı (İtalya): Dünyanın “en yüksek yay duvarlı barajıdır”. Dışbükey duvarın sırtını suya vermesi, suyun itiş gücünü vadinin iki yakasına dağıtır.
- Lei Barajı (İtalya/İsviçre Sınırı): “650 metre” gibi inanılmaz uzunluktaki yay biçiminde duvarıyla bu türdeki barajlar arasında dünyada birincidir.
- Boulder (Hoover) Barajı, (ABD): Colorado Nehri üzerinde. Günümüz hidrolik mimarisinin en büyük barajlarından biridir.
- Kurobe No. 4 Barajı (Japonya): Yay-ağırlık türündedir. Hacim olarak Grand Coulee ve Büyük Dixence’dan sonra dünyada üçüncüdür. 5 milyon tonu geçmesi nedeniyle inanılmaz büyüklükte bir anıtı andırmaktadır.
Barajların Teknik Özellikleri Karşılaştırması
Bu devasa yapıların bazı temel teknik verileri:
| Baraj Adı | Yükseklik | Uzunluk | Hacim (m3) |
|---|---|---|---|
| Grand Coulee | 167 m | 1272 m | 8.092.761 |
| Büyük Dixence | 281 m | 700 m | 5.890.000 |
| Boulder (Hoover) | 221 m | 380 m | 3.304.020 |
| Shasta | 183 m | 1076 m | 5.000.921 |
| Bhakra | 207 m | 518 m | 3.914.906 |
| Mauvoisin | 236 m | 520 m | 2.094.867 |
| Kurobe No. 4 | 179 m | 439 m | 2.140.740 |
| Kariba | 135 m | 600 m | 1.150.000 |
| Lei | 141 m | 650 m | 980.000 |
| Vajont | 266 m | 185 m | 360.000 |