🏰 KAROLENJ İMPARATORLUĞU
Karolenj İmparatorluğu bugünkü Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, Macaristan, İsviçre, Kuzey ve Orta İtalya ve İspanya’da Katalonya ile Aragona’nın bir bölümünü içine almaktaydı. Vizigotlar, Vandallar, Ostrogotlar zaman zaman Batı Roma İmparatorluğu’nun başşehri Roma’yı ele geçirmişlerdi. Bunlardan sadece Ostrogotlar, 476 tarihindeki saldırıları sonunda Batı Roma İmparatorluğu’nu bütünüyle ellerine geçirip, burada Germen-Got Krallığı’nı kurdular. İlk hükümdarları da Teodorik’ti. M.S. 553 yılında İmparator Justinianus İtalya’daki Germen-Got Krallığı’na son vermiş ve bu ülkeyi Doğu Roma İmparatorluğu ile birleştirmeyi başarmıştı. Ama 15 yıl gibi kısa bir zaman sonra İtalya yeniden Lonbard’ların saldırısına uğramıştı. Bunlar M.S. 773 yılında Roma’yı da ele geçirmeye kalkınca Papa Adriano I, bugünkü Fransa topraklarında oturan ve koyu Hristiyan bir millet olan Franklar’ın kralı Şarlman’dan yardım istemişti. M.S. 768 yılında, o zamanın bakanı sayılan saray kahyalığından kendini Franklar’ın kralı ilan ettirmeyi başaran Kısa Pepin ölmüştü. (Boyu kısa olduğu için ona böyle derlerdi.) İki oğlu Şarl (Charles) ile Karloman, krallığı bölüşmüşlerdi; ama 3 yıl sonra Karloman ölünce, krallığın tek hâkimi Şarl (sonradan büyük manasına gelen Magne “Man” lakabını aldı) kalmıştı. Babası gibi ateşli bir Hristiyan olan Şarlman kendini sadece milletinin kralı değil, bütün Hristiyanların koruyucusu sayıyordu. Tahta Avrupa’nın Hristiyan olmayan milletlerine de bu dini kabul ettirmek gibi kesin bir programla çıkmıştı. 774 yılında Papa Adriano I’in çağrısı üzerine kilise ile anlaşamayan Lonbard’lara saldırdı ve onları bozguna uğrattı. İki yıl sonra da bugünkü Almanya’da oturmakta olan barbar bir kavimle, Saksonlar’la savaştı. Şarlman’ın ordusunu her sınıftan papazlar takip ederdi. Bunların görevleri “Dünya’nın desteği” denen bir ağaç kütüğüne tapan ve esirlerini tanrıları Votan’a kurban eden barbarları Hristiyan yapmaktı. Şarlman vahşi Saksonlar’la tam yirmi yıl savaşmış, sonunda onları alt etmeyi başarmıştı. Tapınaklarını yıkmış, yerine kilise ve manastırlar yaptırmıştı. Bu arada bütün İspanya’yı ellerine geçirmiş ve orada devlet kurmuş başka bir millet Avrupa’yı almaya çalışıyordu. Bunlar Müslüman Araplardı. Müslüman Arapların 711–1492 yılları arasında İspanya’da kurdukları devletlerin en ünlüsü olan Endülüs Emevileri Devleti’ni (756–1031) ortadan kaldırmak isteyen Şarlman 20 yıl uğraştı. Ama sadece 801’de İspanya’nın küçük bir parçasını, Barselona’yı ele geçirebildi.
👑 KUTSAL ROMA İMPARATORLUĞU
Otuz yıl süren savaşlardan sonra Şarlman Avrupa’nın en güçlü hükümdarı olmuştu. Papa Leon III, dinsizlere Hristiyan dinini kabul ettirdiği için onu mükâfatlandırmak istedi. 800 yılının 25 Aralık günü, San Pietro Kilisesi’nde yapılan Noel ayini sırasında Papa Leon III, Şarlman’ın başına altın bir taç koyarak: “Tanrı tarafından büyük ve barışçı imparator olarak taçlandırılmış çok dindar ve şanlı Şarl’a uzun ömür ve zafer!” demişti. Böylece Şarlman “İmparator” ilan edilmiş, “Kutsal Roma İmparatorluğu” denen Batı Hristiyan İmparatorluğu doğmuştu.
✍️ ŞARLMAN’IN İMZASI
Şarlman yazı yazmayı ancak gençliğinde öğrenmiştir. Bir belge imzalayacağı zaman hemen hemen adını açık olarak hiç yazmaz, haç şeklinde bir işaretle yetinirdi. Harflerin birleşmesinden meydana gelen bu işaret Latince “Karolus” kelimesini gösterirdi.
🏛️ BAŞKENT VE YAPILAR
Şarlman imparatorluğunun başkentini Almanya’da Aix-la-Chapelle şehrinde kurdu ve kendine Roma’da Papa’nın oturduğu Laterano Sarayı gibi bir imparatorluk sarayı ve bu sarayda da Ravenna’daki San Vitale Kilisesi’nin benzeri olan Palatina Kilisesi’ni yaptırdı. Şarlman imparatorluğu sırasında dini kurumları ve adliyeyi yeni baştan kurarak birçok yazılı kanunlar çıkarttı. Okullara yeni bir biçim verdi. Çağının büyük bilim adamları bu okullarda öğretmenlik yapmıştı. Şarlman’ın seçtiği 12 muhafız da imparatorluk sarayında otururlardı. Savaşlarda yararlılık gösteren bu şövalyelere “Paladin” veya “Saray Kontları” denirdi. Bunlar arasında en cesurları İmparator’un yeğeni Orlando idi. Şarlman 46 yıl hükümdarlık ettikten sonra 814 yılında Aix-la-Chapelle’de öldü. Elinde İncil, başında altın taç ve üstünde imparator elbisesi olduğu halde Palatina Kilisesi’ne gömüldü. Naşı mumyalandı. Mezara asası ile altın kalkanı da kondu.
🔏 MÜHÜRLER
Şarlman onayladığı her belgeye bir mühür basardı. Genellikle üzerinde bir imparator büstü ile “Christe, protege Karolum regem Francorum” (İsa, Frankların kralı Charles’ı koru) sözü yazılı kıymetli taştan oval bir mühür kullanırdı. Ara sıra da Jüpiter’in resmi kazılmış, yazısız bir mühürden yararlanırdı.
🐎 ŞARLMAN VE AVAR TÜRKLERİ
Avar Türkleri 6–9. yüzyıllarda Orta Avrupa’da büyük bir imparatorluk kurmuşlardı. Avarların Franklarla ilk teması, Karolenj İmparatorluğu’na karşı giriştiği savaşta Bavyera’ya yardımıyla olmuştu. Avar imparatorunun bu davranışı, Şarlman’ı onunla hesaplaşmaya zorlamıştı (780). Şarlman esaslı hazırlıklardan sonra düzenlediği ilk seferde (791) Avarları Tuna ve Tisza’nın doğu sınırlarına kadar sürmüştü. İkinci seferde Şarlman’ın oğlu Pipin, Avarları kesin bir yenilgiye uğratmış ve yapılan sulh sonunda Tudun Kağan’la birlikte Aix-la-Chapelle’e dönmüştü (796). Tudun, Şarlman’a bağlılığını bildirerek Hristiyanlığı kabul etmişti. Şarlman’ın barış antlaşmasına uymaması üzerine Avarlar bir ölüm kalım savaşına giriştiler (799). Şarlman’ın Avarlara karşı düzenlediği bu son sefer de 803’e kadar sürdü ve onların gücünü büsbütün ortadan kaldırdı. Karpatlar bölgesini ele geçiren Macarlar da Avarları tamamen sildiler (835).