Cezayir’in uçsuz bucaksız Sahra’sının orta kesimlerinde “Son hür insanlar” diye anılan Tuarek’ler yaşar. Kökenleri Berberilere dayanır. Mavi örtülerinden ötürü “Mavi Adamlar” da denir. Eskiden başlarına buyruk yaşayan Tuarek’ler bugün hayvancılıkla geçinir. Sayıları azalmış, Ahaggar Yaylası çevresinde sıkışmışlardır. Cezayir, insan ve tabiat farklılıklarıyla dikkat çeken bir ülkedir.
🗺️ DOĞAL BÖLGELER
Cezayir üç doğal bölgeye ayrılır:
- Kıyı Şeridi: Akdeniz ile Tel Atlasları arasında, 30–40 km genişliğinde. En verimli ovalar burada.
- Şat Bölgesi: Tel Atlasları ile Sahra Atlasları arasında. Tuzlu göller ve bataklıklar.
- Çöl Bölgesi: Sahra Atlasları’nın güneyi. Dağlar doğudan batıya 1000 km uzanır. Yaşanabilir yerler azdır, sadece “vaha”larda insan toplulukları bulunur.
🌦️ İKLİM, BİTKİ ÖRTÜSÜ VE HAYVANLAR
İklim
- Kıyı Şeridi: Akdeniz iklimi → yağışlı sonbahar ve kış, az ısı değişimi
- Orta Kesim: Kara iklimi → az yağmur, sık ısı değişimi
- Çöl Bölgesi: Kurak ve sıcak → yağış yok denecek kadar az, güneşte 70°C’ye kadar çıkabilir
Bitki Örtüsü
- Kıyıda zengin bitki örtüsü
- Dağ yamaçlarında ormanlar
- Sahra Atlasları kuzeyinde okaliptüs, hint inciri, badem, zeytin
- Tuzlu göller çevresinde makiler ve bodur ağaçlar
- Güneyde “çöl öncesi” stepler → sonra kum yığınları
- Çöl hayvanlarının yiyebildiği dikenler ve hurma ağaçları
Hayvanlar
- Antilop ve ceylanlar tükenmek üzere
- Çakal, sırtlan, yabani kedi, tavşan
- Çöl kralı: leopar
- Dağlarda: muflon
- Sürüngenler: boynuzlu Mısır engereği
- Böcek türleri bol
🌾 EKONOMİK DURUM
- Eskiden: çiftçilik (Avrupalılar) ve hayvancılık (yerli halk)
- Bugün: madencilik ön planda → demir, fosfat, kurşun, antimon
- Son yıllarda: çölde petrol yatakları bulundu → Günde 4–5 bin ton petrol üretimi ile büyük gelir bekleniyor
🏙️ ŞEHİRLER
Cezayir eyalet sistemiyle yönetilir.
- Başkent: Cezayir (nüfus: 1.800.000)
- Diğer eyalet merkezleri:
- Oran (485.139)
- Konstantin (686.671)
- Bone (185.760)
Sahra’daki eyaletler:
- Tugurt
- Ayn Sefra (merkez: Kolomb Beşar)
- Gerdaya (merkez: Laguat)
- Büyük Sahra (merkez: Wargla)
📜 TARİHİ
- M.Ö. 9. yy: Fenikeliler
- M.Ö. 813: Kartacalılar
- M.Ö. 146: Romalılar
- 430: Vandallar 7. yy: Bizans ve Araplar
- 1517: Osmanlı’ya katıldı (Barbaros Hayrettin Paşa)
- 1830: Fransızlar ele geçirdi
- II. Dünya Savaşı sonrası bağımsızlık mücadelesi
- 3 Temmuz 1962: Bağımsız Cumhuriyet kuruldu
- İlk Cumhurbaşkanı: Ben Bella
- 1965: Albay Bumediyen hükümet darbesiyle iktidarı aldı