Cevdet Sunay

Cevdet Sunay

Cevdet Sunay kimdir? I. Dünya Savaşı’nda esir düşmesi ve Kurtuluş Savaşı’ndaki kritik görevleri nelerdir? Genelkurmay Başkanlığından Türkiye’nin 5. Cumhurbaşkanlığına yükselişi, ılımlı duruşu ve görev süresinin uzatılma süreci hakkında bilgi edinin.

🇹🇷 Türkiye’nin 5. Cumhurbaşkanı: Cevdet Sunay

Cevdet Sunay, asker kökenli bir devlet adamı olarak Türkiye’nin kritik dönemlerinde görev almış, hem savaş meydanlarında hem de devlet yönetiminde önemli roller üstlenmiş bir liderdir. Cumhurbaşkanlığı süresince tarafsız ve ılımlı duruşuyla öne çıkmıştır.

👤 Kimliği, Eğitimi ve Erken Yaşamı

  • Doğum: 1899, Trabzon.
  • Babası: Alay Müftüsü Sabri Bey.
  • Askeri Eğitim: Kuleli Askeri Lisesi.

⚔️ I. Dünya Savaşı ve Esaret

  • 1917’de Harbiye’yi tamamlamadan topçu subay adayı olarak cepheye gönderildi.
  • 1918’de Filistin-Tülkeren’de yaralandı ve İngilizlere esir düştü.
  • Babasıyla birlikte Mısır’daki esir kampında kaldı, savaş sonrası serbest bırakıldı.

🎖️ Kurtuluş Savaşı ve Askeri Kariyeri

Kurtuluş Savaşı’ndaki Rolü

  • 1920: Ankara’ya geçerek İstiklal Savaşı’na katıldı.
  • Güney Cephesi’nde Fransızlara karşı savaştı.
  • Batı Cephesi’nde; Eskişehir, Sakarya, Büyük Taarruz ve İzmir’in kurtuluşunda görev aldı.

Rütbe ve Yükseliş Kronolojisi

Sunay, Kurtuluş Savaşı sonrası eğitimini tamamlayarak üst düzey komutanlıklara yükseldi:

  • 1925–26: Yüzbaşı rütbesiyle Harp Okulu’na devam etti.
  • 1930: Harp Akademisi’ni bitirdi.
  • 1943: Albay
  • 1949: Tuğgeneral
  • 1958: Orgeneral ve Genelkurmay Başkanı

🏛️ Cumhurbaşkanlığına Uzanan Yol

Genelkurmay Başkanlığı Dönemi

  • 27 Mayıs 1960 sonrası Kara Kuvvetleri Komutanı, ardından Genelkurmay Başkanı oldu.
  • 1965’te emekli olması gerekirken görev süresi bir yıl uzatıldı.

👑 Cumhurbaşkanlığı

  • 1966’da Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in hastalığı nedeniyle aday gösterildi.
  • 14 Mart 1966: Emekli oldu.
  • 16 Mart 1966: Cumhuriyet Senatosu üyeliğine atandı.
  • 28 Mart 1966: Türkiye Cumhuriyeti’nin 5. Cumhurbaşkanı seçildi.

🕊️ Görev Sonrası ve Uğurlama

  • 28 Mart 1973: Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrıldı.
  • TBMM’deki anlaşmazlıklar nedeniyle görev süresinin uzatılması önerildi ancak 299 oyla reddedildi (300 oy gerekliyken).
  • 7 Nisan 1973: Yerine Fahri Korutürk seçildi.
  • Anayasa gereği Cumhuriyet Senatosu’nun tabii üyesi olarak siyasi yaşamına devam etti.