Birleşmiş Milletler Örgütü (BM) ne zaman ve neden kuruldu (24 Ekim 1945)? Kurucu üyeler arasında Türkiye’nin yeri. BM’nin yapısı ve organları (Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Uluslararası Adalet Divanı). “Birleşmiş Milletler Günü” ve örgütün amaçları hakkında bilgi.
🕊️ Birleşmiş Milletler Örgütü: Sürekli Barış Arayışı
Savaşların insanlara mutluluk getirmediği bilinen bir gerçektir. Atatürk, bu gerçeği çok iyi bildiği için **“Yurtta barış, Dünyada barış”** ilkesini Türk Devleti’nin temel ilkesi olarak kabul ve ilan etmiştir.
Kuruluş Süreci ve Tarihçe
Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra savaşları önlemek amacıyla kurulan **«Cemiyet-i Akvam»** (Milletler Cemiyeti) İkinci Dünya Savaşı’nın (1939-1945) çıkmasını engelleyemedi. Altı yıl süren savaş, yaklaşık 20 milyon insanın ölümüne ve bir trilyon dolardan fazla harcamaya sebep oldu.
Bu sonuçlar, dünyada sürekli barışı sağlamak için daha çok çaba harcamayı gerektirdi:
- Barışsever 27 ulus, 1942 yılında **«Birleşmiş Milletler Anlaşma Beyannamesi»ni** imzaladı.
- Anayasa esaslarına göre, **24 Ekim 1945** günü, Amerika’nın San Francisco şehrinde **«Birleşmiş Milletler Örgütü»** kuruldu.
- Kurucu ulusların sayısı 50’ydi ve kurucu üyeler arasında **Türkiye de bulunuyordu**.
- Bugün Birleşmiş Milletler’e üye memleketlerin sayısı 120’nin üstündedir.
Örgütün Yapısı ve Organları
«Birleşmiş Milletler Örgütü»nün Merkezi Amerika’nın **New York** şehrindedir.
- Genel Kurul: Örgütün en yetkili organıdır. Üye ülkelerin temsilcileri yılda bir defa toplanır ve her ulusun **bir oy hakkı** vardır.
- Güvenlik Konseyi: Dünyada sürekli olarak barışı ve güvenliği sağlamakla görevlidir.
- Ekonomik ve Sosyal Konsey: Üye ulusların eğitim, sağlık, ziraat, teknik sorunlarını çözümlemekle görevlidir.
- Vesayet Konseyi: Ulusların başka ulusların boyunduruğundan kurtulması veya özgür yaşaması için çaba harcar.
- Milletlerarası Adalet Divanı: Üye ulusların hukukî sorunlarını çözümlemek amacıyla kurulmuştur. Divan, Genel Kurulca 9 yıl için seçilen 15 yargıçtan oluşur.
Finansman ve Amaç
Birleşmiş Milletler’e üye her ulus, nüfus başına hesaplanan bir aidatı yılda bir defa verir. Bu paralar, dünyada barışın ve güvenliğin sağlanması, üye ülkelerin eğitim, sağlık, beslenme, tarım ve teknik alanlardaki sorunlarının çözümlenmesi için harcanır.
- Türkiye, Birleşmiş Milletler’e ortalama olarak yılda, 10 milyon 500 bin ile 14 milyon lira arasında aidat vermektedir.
- Bu büyük kuruluşun yıldönümü, **«Birleşmiş Milletler Günü»** olarak, her yıl **24 Ekim** günü üye devletlerce kutlanır. 24 Ekim, barışsever ulusların bayram günüdür.