Balıkçılık

Türkiye’de ne kadar balık avlanıyor? 🎣 Marmara ve Karadeniz neden önemli? Gırgır, paraketa ve dalyan nasıl kullanılır? Türkiye balıkçılığının coğrafi ve teknik sırları.

Bugün dünyanın çeşitli bölgelerinde balık avı için kullanılan değişik biçimde kayık, motor ve gemiler vardır. Bunların arasında ilkel teknelerden en modern balıkçı gemilerine kadar her çeşidine rastlamak mümkündür.

Sofrada önünüze konan balığı iştahla yerken, her yıl ne kadar balık tutulduğunu hiç düşünür müsünüz? Tabiatın bize sunduğu en değerli besinlerden biri olan balıkların, tatlı ve tuzlu sularda yaşayan binlerce türü vardır. Bugün, bütün dünyanın deniz, göl ve nehirlerinde 32 milyon tondan fazla balık yakalanır. Bundan ayrı olarak, her yıl 50.000 balina da avlanır.

Türkiye’de Balıkçılık

Türkiye suları balık yönünden çok zengindir. Denizlerimizde her yıl ortalama 110.000 ton balık avlanır. Kara sularımızda avlanan balıkların çoğu (üçte ikisi) Boğazlar ve Marmara’dan çıkar. Geri kalan üçte biri de Karadeniz ve Akdeniz’de yakalanır.

Tatlısu balıkçılığı yönünden en önemli göllerimiz: Manyas, Eber, Akşehir, Beyşehir, Bafra, Ulubat (Apolyont), Seydişehir ve Amik’tir. Bu göllerde avlanan balık yılda 400 tonu bulur.

En Çok Avlanan Balıklar

Türkiye sularında avlanan balıkların en önemlileri:

• Lüfer, kalkan, kefal, levrek, izmarit, istavrit, kırlangıç, pisi, tekir, mercan, barbunya, sinarit
• Dış pazarlarda alıcısı çok bulunan: uskumru, sardalya, kolyos, palamut, torik, kılıç ve ton balığı (orkinos)

Göl ve nehirlerimizde avlanan balıklar arasında:

• Alabalık, kızılkanat, tatlısu levreği, yayın, yeşil sazan, tatlısu kefalı, inci balığı ve dere kayası

Genellikle Gelibolu’da çıkan sardalya balıkları konserve yapımında kullanılır. Ton balığından yapılan konserveler de çok aranır. Balıkların taze olarak saklanması için kıyı şehirlerimizde ve tüketim merkezlerinde soğuk hava depoları kurulmuştur.

Türk Balıkçılarının Avlanma Araçları

Yurdumuzda “kıyı balıkçılığı” uygulanır. Balıkçılarımız, çoklukla 5–6 tonluk “gırgır kayığı” kullanırlar. Beş ya da altı çift kürekle çekilen bu kayıkları, 15–20 tonluk “balıkçı motorları” yedeklerine alarak av alanına götürürler.

Daha küçük balıkçı kayıkları arasında üç çifte kürekle çekilen “kancabaş” ve “ateş kayığı” çok yaygındır.

Yurdumuz balıkçıları iki biçimde balık avlarlar: ağ ve olta ile. Zıpkınla balık avlama yaygın olmamakla birlikte, kılıç avında arasıra kullanılır.

Balık ağları içinde:

• “Gırgır ağı”: deniz yüzeyine yakın yüzen balıklar için
• “Irgıp ağı”: dip balıklarının avlanmasında

Bunlardan ayrı olarak:

• “Yeldirme ağı”
• “İskorçila ağı”
• “Alamana ağı”

Tatlısu balıkçılığında “serpme” kullanılır.

Oltaların da ayrı ayrı özellikleri olan cinsleri vardır. Bunlardan “paraketa” ve “çapari” en yaygınıdır.